ARCHIVE // KNOWLEDGE_BASE

คลังความรู้กฎหมายเทคโนโลยี

59 บทความใน 8 หมวด เขียนให้คนทั่วไป ผู้ประกอบการ และทีมเทคโนโลยีอ่านเข้าใจ พร้อมเลขมาตราที่อ้างอิง

BUILD_SAFE

สร้างระบบให้ถูกกฎหมาย

Privacy by Design ความปลอดภัย Open Source สัญญาจ้างพัฒนา Terms และข้อกำหนดของ App Store

สร้างระบบBUILD-01

สร้างระบบให้ถูก PDPA ตั้งแต่วันแรก: เช็กลิสต์ Privacy by Design สำหรับนักพัฒนา

การแก้ระบบทีหลังแพงกว่าออกแบบให้ถูกตั้งแต่ต้น เช็กลิสต์นี้ไล่ตั้งแต่ออกแบบฐานข้อมูล สิทธิ์การเข้าถึง การลบข้อมูล ไปจนถึง log ที่ต้องเก็บ ให้ทีมพัฒนาใช้ได้ทันที

อ่าน 4 นาที

สร้างระบบBUILD-02

มาตรฐานความปลอดภัยขั้นต่ำตาม PDPA: รหัสผ่าน การเข้ารหัส สิทธิ์แอดมิน และ log ที่ระบบต้องมี

PDPA มาตรา 37 บังคับให้มีมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสม ถ้าข้อมูลรั่วเพราะเก็บรหัสผ่านแบบอ่านออก หรือเปิดฐานข้อมูลสู่สาธารณะ จะถูกมองว่าละเลยหน้าที่ บทความนี้แปลงกฎหมายเป็นสิ่งที่ทีม Dev ทำได้จริง

อ่าน 3 นาที

สร้างระบบBUILD-03

เก็บข้อมูลผู้ใช้ได้นานแค่ไหน: ออกแบบ Retention Policy และระบบลบข้อมูลให้ถูกกฎหมาย

PDPA ไม่ได้กำหนดจำนวนปีตายตัว แต่ให้เก็บเท่าที่จำเป็นตามวัตถุประสงค์ ขณะที่กฎหมายอื่นบังคับให้เก็บบางอย่างไว้ เช่น เอกสารบัญชีและข้อมูลจราจรคอมพิวเตอร์ ต้องจับคู่ให้ถูกแล้วตั้งรอบลบอัตโนมัติ

อ่าน 3 นาที

สร้างระบบBUILD-04

ใช้ Open Source ในโปรดักต์ให้ไม่ละเมิดลิขสิทธิ์: MIT, Apache, GPL ต่างกันอย่างไร

Open Source ไม่ได้แปลว่าไม่มีลิขสิทธิ์ ทุกไลบรารีมีสัญญาอนุญาตที่ต้องทำตาม บางตัวแค่ให้ใส่เครดิต บางตัวบังคับให้เปิดซอร์สโค้ดของคุณด้วย ถ้าทำผิดเงื่อนไขอาจถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-05

จ้างทำแอปหรือรับจ้างพัฒนาระบบ: ใครเป็นเจ้าของซอร์สโค้ด และสัญญาต้องมีอะไร

ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ไทย งานที่จ้างบุคคลภายนอกสร้าง ผู้ว่าจ้างเป็นเจ้าของ เว้นแต่ตกลงไว้เป็นอย่างอื่น แต่ในทางปฏิบัติมีเรื่องไลบรารีของผู้รับจ้าง Open Source และการส่งมอบซอร์สโค้ดที่ต้องเขียนให้ชัด

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-06

ตั้งชื่อแอปหรือแบรนด์เทคต้องจดอะไร: เครื่องหมายการค้า โดเมน และทำไมซอฟต์แวร์จดสิทธิบัตรยาก

ชื่อและโลโก้แอปควรจดเครื่องหมายการค้ากับกรมทรัพย์สินทางปัญญาก่อนเปิดตัว เพราะไทยใช้หลักใครยื่นก่อนได้สิทธิ์ก่อน ส่วนโปรแกรมคอมพิวเตอร์โดยตัวเองไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้ แต่ได้รับความคุ้มครองทางลิขสิทธิ์

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-07

Terms of Service กับ Privacy Notice ของแอป: ต่างกันอย่างไร ต้องแยกไหม และต้องเขียนอะไร

Terms คือสัญญาระหว่างผู้ให้บริการกับผู้ใช้ ส่วน Privacy Notice คือการแจ้งตามหน้าที่ PDPA ไม่ใช่สัญญาและไม่ต้องให้ผู้ใช้ "ยอมรับ" สองเอกสารนี้จึงควรแยกกัน และการรวมความยินยอมไว้ใน Terms อาจทำให้ความยินยอมไม่สมบูรณ์

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-08

ส่งแอปขึ้น App Store และ Google Play: ข้อกำหนดด้านความเป็นส่วนตัวที่ต้องผ่าน นอกเหนือจากกฎหมายไทย

นอกจาก PDPA แล้ว Apple และ Google มีกฎของแพลตฟอร์มที่เข้มไม่แพ้กัน เช่น ต้องให้ลบบัญชีได้ในแอป ต้องกรอกฉลากความเป็นส่วนตัวให้ตรงความจริง และต้องอธิบายเหตุผลทุกครั้งที่ขอสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลบนเครื่อง

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-09

ทำแพลตฟอร์มให้ผู้ใช้โพสต์ได้: หน้าที่ลบเนื้อหาผิดกฎหมาย และวิธีไม่ต้องรับผิดแทนผู้ใช้

เว็บบอร์ด โซเชียล รีวิว มาร์เก็ตเพลส ที่ให้ผู้ใช้โพสต์เนื้อหา ถือเป็นผู้ให้บริการตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ หากทำตามขั้นตอนแจ้งเตือนและนำเนื้อหาออกตามประกาศกระทรวง จะได้รับการยกเว้นโทษ

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-10

ใส่ฟีเจอร์ AI ในแอป ต้องระวังอะไร: ข้อมูลผู้ใช้ คำตอบผิด และเงื่อนไขของผู้ให้บริการโมเดล

การเรียก API ของโมเดล AI คือการส่งข้อมูลผู้ใช้ไปให้บุคคลที่สาม (มักอยู่ต่างประเทศ) ต้องแจ้งใน Privacy Notice เลือกตั้งค่าไม่ให้นำข้อมูลไปเทรน และออกแบบให้มนุษย์ตรวจสอบได้เมื่อคำตอบมีผลกระทบสูง

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-11

Dark Patterns ผิดกฎหมายไหม: ปุ่มยกเลิกที่หาไม่เจอ ราคาซ่อน นับถอยหลังปลอม

ไทยยังไม่มีกฎหมายเรื่อง Dark Patterns โดยตรง แต่การออกแบบที่หลอกลวงผู้บริโภคอาจขัดกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม และทำให้ความยินยอมตาม PDPA ใช้ไม่ได้

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-12

มีคนแจ้งช่องโหว่ระบบของเรา ทำอย่างไร: นโยบาย Responsible Disclosure และ Bug Bounty ที่ถูกกฎหมาย

การมีนโยบายรับแจ้งช่องโหว่ที่ชัดเจน ช่วยให้นักวิจัยความปลอดภัยแจ้งปัญหาก่อนถูกโจมตีจริง และกำหนดขอบเขตที่ไม่ทำให้ผู้ทดสอบเสี่ยงผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ

อ่าน 2 นาที

สร้างระบบBUILD-13

ตำรวจหรือหน่วยงานรัฐขอข้อมูลผู้ใช้ ต้องให้ไหม: ขั้นตอนตอบคำขอข้อมูลให้ถูกกฎหมาย

PDPA อนุญาตให้เปิดเผยข้อมูลเมื่อเป็นการปฏิบัติตามกฎหมาย แต่ผู้ให้บริการต้องตรวจว่าคำขอมาจากเจ้าหน้าที่จริงและมีอำนาจตามกฎหมาย ระวังมิจฉาชีพที่ปลอมเป็นเจ้าหน้าที่เพื่อขอข้อมูลลูกค้า

อ่าน 2 นาที

LICENSE

ใบอนุญาตก่อนเปิดระบบ

ระบบชำระเงิน สินเชื่อ ระดมทุน การแพทย์ทางไกล แอปเรียกรถ โทรคมนาคม โดรน ชิงโชค และภาษีบริการดิจิทัล

ใบอนุญาตLICENSE-01

ระบบแบบไหนต้องขออนุญาตก่อนเปิด: แผนที่ใบอนุญาตธุรกิจเทคโนโลยีในไทย

ซอฟต์แวร์และ SaaS ทั่วไปไม่ต้องมีใบอนุญาตเฉพาะ แต่ถ้าระบบแตะเงิน สุขภาพ การขนส่ง โทรคมนาคม การลงทุน หรือการชิงโชค มักมีหน่วยงานกำกับที่ต้องขออนุญาตก่อน สรุปเป็นแผนที่เดียวพร้อมหน่วยงานที่ต้องติดต่อ

อ่าน 3 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-02

ขายของออนไลน์ เปิดเว็บหรือแอปขายบริการ ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไหม

ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ต ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล มีหน้าที่จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ภายใน 30 วันนับแต่เริ่มประกอบการ และขอเครื่องหมาย DBD Registered เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือได้

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-03

ทำระบบรับเงิน กระเป๋าเงิน หรือรับชำระแทนร้านค้า ต้องขอใบอนุญาต ธปท. ไหม

บริการชำระเงินบางประเภท เช่น เงินอิเล็กทรอนิกส์ (e-Money) และการรับชำระเงินแทน ต้องได้รับอนุญาตหรือขึ้นทะเบียนตาม พ.ร.บ.ระบบการชำระเงิน พ.ศ. 2560 ส่วนร้านค้าที่แค่ใช้ Payment Gateway ที่ได้รับอนุญาตแล้ว ไม่ต้องขอเอง

อ่าน 3 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-04

แอปปล่อยกู้ P2P Lending และระดมทุนออนไลน์: ต้องได้รับอนุญาตจากใคร

การให้สินเชื่อเป็นธุรกิจที่ต้องได้รับอนุญาต แพลตฟอร์มจับคู่ผู้กู้กับผู้ให้กู้ต้องได้รับอนุญาตจาก ธปท. ส่วนการระดมทุนแลกหุ้นหรือหุ้นกู้จากประชาชนต้องผ่านผู้ให้บริการระบบที่ ก.ล.ต. อนุญาต

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-05

ทำแอปการแพทย์ทางไกลหรือแอปสุขภาพ: อะไรต้องอยู่ภายใต้สถานพยาบาล อะไรทำได้เลย

การวินิจฉัยและรักษาผ่านวิดีโอคอลเป็นการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ต้องทำโดยแพทย์ในนามสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตและได้รับอนุญาตให้บริการแบบทางไกล ส่วนแอปบันทึกสุขภาพทั่วไปไม่ต้องขออนุญาต แต่ต้องดูแลข้อมูลสุขภาพซึ่งเป็นข้อมูลอ่อนไหว

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-06

ทำแอปเรียกรถหรือแอปส่งของ: กฎหมายรถรับจ้างผ่านแอป และหน้าที่ของแพลตฟอร์ม

ไทยออกกฎกระทรวงรองรับรถยนต์รับจ้างผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์แล้ว ผู้ให้บริการแอปต้องได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบก และรถกับคนขับต้องจดทะเบียนตามประเภทที่กำหนด

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-07

ทำบริการโทร VoIP อินเทอร์เน็ต หรือส่ง SMS: เมื่อไหร่ต้องมีใบอนุญาตโทรคมนาคมจาก กสทช.

การให้บริการโทรคมนาคมแก่ผู้อื่น เช่น บริการอินเทอร์เน็ต VoIP ที่เชื่อมเบอร์โทรศัพท์ หรือขายต่อบริการโครงข่าย ต้องได้รับใบอนุญาตจาก กสทช. ส่วนแอปแชตหรือโทรผ่านอินเทอร์เน็ตภายในแอป (OTT) โดยทั่วไปไม่ต้องมีใบอนุญาตโทรคมนาคม

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-08

ใช้โดรนถ่ายภาพหรือทำบริการโดรน: ต้องขึ้นทะเบียนอะไรบ้าง

โดรนในไทยต้องขึ้นทะเบียนอุปกรณ์วิทยุกับ กสทช. และขึ้นทะเบียนผู้บังคับกับสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) ตามเกณฑ์ที่กำหนด การถ่ายภาพบุคคลจากโดรนยังเกี่ยวกับ PDPA ด้วย

อ่าน 1 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-09

ทำกิจกรรมชิงโชค สุ่มรางวัล หรือระบบกาชาในแอป: เมื่อไหร่ต้องขออนุญาต เมื่อไหร่กลายเป็นการพนัน

การจัดชิงโชคเพื่อส่งเสริมการขายต้องขออนุญาตตามกฎหมายการพนันก่อนจัด ส่วนการพนันออนไลน์เป็นสิ่งผิดกฎหมายในไทย ระบบสุ่มรางวัลที่จ่ายเงินลุ้นและแลกเป็นเงินได้จึงเสี่ยงสูง

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-10

ขายอาหารเสริม เครื่องสำอาง ยา หรือเครื่องมือแพทย์ออนไลน์: โฆษณาแบบไหนต้องขออนุญาต อย.

ผลิตภัณฑ์สุขภาพมีกฎหมายเฉพาะ บางประเภทต้องขออนุญาตโฆษณาก่อนเผยแพร่ และห้ามอวดอ้างสรรพคุณเกินจริงในทุกกรณี แพลตฟอร์มที่เปิดให้ร้านค้าขายสินค้าเหล่านี้ควรมีระบบตรวจเลขทะเบียน

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-11

ขายประกันผ่านแอปหรือเว็บเปรียบเทียบประกัน: ต้องมีใบอนุญาตนายหน้าจาก คปภ. ไหม

การชักชวนให้ทำประกันหรือเป็นตัวกลางขายประกันเพื่อรับค่าตอบแทน ต้องมีใบอนุญาตตัวแทนหรือนายหน้าจาก คปภ. เว็บเปรียบเทียบที่รับค่าคอมมิชชันจากการขายจึงต้องตรวจให้ดี

อ่าน 1 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-12

ขายบริการดิจิทัลให้คนไทย: VAT สำหรับ e-Service จากต่างประเทศ และภาษีที่ SaaS ต้องรู้

ผู้ให้บริการอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศที่มีรายได้จากผู้ใช้ทั่วไปในไทยเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนและนำส่ง VAT ในไทย ส่วนผู้ให้บริการไทยเสีย VAT ตามปกติเมื่อรายได้ถึงเกณฑ์

อ่าน 2 นาที

ใบอนุญาตLICENSE-13

กฎหมาย e-Payment: ธนาคารและผู้ให้บริการชำระเงินรายงานบัญชีอะไรให้สรรพากร

สถาบันการเงินและผู้ให้บริการชำระเงินต้องรายงานข้อมูลบัญชีที่มีการรับเงินถึงเกณฑ์ต่อกรมสรรพากร ร้านค้าออนไลน์และแพลตฟอร์มจึงควรทำบัญชีและยื่นภาษีให้ถูกต้อง

อ่าน 1 นาที

DATA_CONSENT

ขอสิทธิ์เก็บข้อมูล

หน้าขอความยินยอม ตำแหน่งและกล้อง บัตรประชาชน กล้องวงจรปิด ติดตามพนักงาน ข้อมูลเด็ก ข้อมูลสุขภาพ และการตลาด

เก็บข้อมูลDATA-01

ออกแบบหน้าขอความยินยอมในแอปและเว็บให้ถูก PDPA: ตัวอย่างหน้าจอทีละขั้น

ความยินยอมที่ใช้ได้ต้องแยกจากข้อความอื่น ระบุวัตถุประสงค์ชัด ไม่ติ๊กไว้ก่อน ถอนได้ง่าย และมีหลักฐาน บทความนี้แปลงหลักกฎหมายเป็นหน้าจอที่ทีม UX/UI ทำตามได้

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-02

ขอสิทธิ์ตำแหน่ง กล้อง ไมโครโฟน รายชื่อติดต่อ ในแอป: ระบบปฏิบัติการอนุญาต ≠ กฎหมายอนุญาต

การที่ผู้ใช้กด "อนุญาต" ในหน้าต่างของ iOS หรือ Android ไม่ได้แปลว่าคุณมีฐานทางกฎหมายครบตาม PDPA โดยอัตโนมัติ ยังต้องแจ้งวัตถุประสงค์ เก็บเท่าที่จำเป็น และไม่ใช้นอกเหนือจากที่แจ้ง

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-03

เก็บสำเนาบัตรประชาชน ถ่ายรูปคู่บัตร ทำ eKYC: ทำได้แค่ไหนตาม PDPA

บัตรประชาชนบางรุ่นมีข้อมูลศาสนาและหมู่เลือดซึ่งเป็นข้อมูลอ่อนไหว ส่วนการสแกนใบหน้าเทียบกับบัตรเป็นข้อมูลชีวภาพ ควรเก็บเฉพาะเมื่อมีกฎหมายหรือธุรกรรมที่จำเป็น ปิดข้อมูลที่ไม่ใช้ และใช้บริการยืนยันตัวตนที่ได้มาตรฐาน

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-04

ติดกล้องวงจรปิดร้านค้า ออฟฟิศ คอนโด ต้องทำอะไรตาม PDPA

กล้องวงจรปิดเพื่อความปลอดภัยใช้ฐานประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายได้ไม่ต้องขอความยินยอม แต่ต้องติดป้ายแจ้ง ไม่ติดในพื้นที่ส่วนตัว จำกัดคนดูภาพ และกำหนดระยะเวลาเก็บ

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-05

องค์กรติดตามพนักงานได้แค่ไหน: อีเมลบริษัท โปรแกรมจับหน้าจอ GPS และสแกนนิ้วเข้างาน

นายจ้างตรวจสอบการใช้ระบบขององค์กรได้เพื่อความปลอดภัยและการบริหารงาน แต่ต้องได้สัดส่วน แจ้งพนักงานล่วงหน้าเป็นลายลักษณ์อักษร และหลีกเลี่ยงการเก็บข้อมูลชีวิตส่วนตัว การสแกนลายนิ้วมือหรือใบหน้าเป็นข้อมูลชีวภาพที่มีเงื่อนไขเข้มกว่า

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-06

แอปและเกมที่เด็กใช้: ขอความยินยอมผู้ปกครองอย่างไร และต้องระวังอะไร

ผู้เยาว์อายุไม่เกิน 10 ปีต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองเสมอ ผู้เยาว์ที่โตกว่านั้นต้องดูว่าเป็นเรื่องที่ทำเองได้หรือไม่ แอปที่มีผู้ใช้อายุน้อยควรออกแบบโดยถือว่าเด็กอยู่ในกลุ่มผู้ใช้

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-07

แอปที่เก็บข้อมูลสุขภาพ: ฟิตเนส รอบเดือน สุขภาพจิต ต้องขอความยินยอมแบบไหน

ข้อมูลสุขภาพทุกรูปแบบเป็นข้อมูลอ่อนไหว รวมถึงน้ำหนัก รอบเดือน อาการ ยาที่ใช้ และผลตรวจ แอปทั่วไปต้องได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้ง ห้ามส่งต่อให้ผู้โฆษณาโดยไม่ได้รับความยินยอมเฉพาะ

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-08

ส่ง SMS อีเมล หรือโทรขายของ: ต้องขอความยินยอมไหม และต้องมีปุ่มยกเลิกอย่างไร

การตลาดแบบตรงไปยังลูกค้าปัจจุบันเกี่ยวกับบริการที่ใช้อยู่อาจใช้ฐานประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายได้ แต่การส่งโฆษณาทั่วไปหรือไปยังรายชื่อที่ไม่ใช่ลูกค้าควรได้รับความยินยอม และทุกช่องทางต้องให้ปฏิเสธได้ง่าย

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-09

ซื้อฐานข้อมูลลูกค้า รับข้อมูลจากพาร์ทเนอร์ หรือดึงข้อมูลจาก API: ต้องเช็กอะไรก่อนใช้

ข้อมูลส่วนบุคคลที่ได้มาจากบุคคลที่สามยังอยู่ภายใต้ PDPA ผู้รับต้องแจ้งเจ้าของข้อมูลภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด ต้องมีฐานทางกฎหมายของตัวเอง และควรได้รับการยืนยันว่าผู้ส่งมีสิทธิ์ส่งต่อ

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-10

Google Analytics, Pixel โฆษณา, Session Recording: เครื่องมือติดตามแบบไหนต้องขอความยินยอม

เครื่องมือวิเคราะห์และโฆษณาส่วนใหญ่เก็บรหัสอุปกรณ์ คุกกี้ และพฤติกรรม ซึ่งเป็นข้อมูลส่วนบุคคล สำหรับการติดตามข้ามเว็บเพื่อโฆษณาควรได้รับความยินยอมก่อนโหลดสคริปต์ ส่วนการบันทึกหน้าจอผู้ใช้ต้องปิดบังช่องกรอกข้อมูล

อ่าน 2 นาที

เก็บข้อมูลDATA-11

DPIA คืออะไร ระบบแบบไหนควรประเมินผลกระทบด้านข้อมูลก่อนเปิดใช้

DPIA คือการประเมินความเสี่ยงต่อสิทธิของเจ้าของข้อมูลก่อนเริ่มประมวลผล เหมาะกับระบบที่ใช้ข้อมูลอ่อนไหว ติดตามคนจำนวนมาก ใช้ AI ตัดสินใจ หรือใช้เทคโนโลยีใหม่ ช่วยให้มีหลักฐานว่าองค์กรใส่ใจตั้งแต่ต้น

อ่าน 2 นาที

PDPA

ข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)

ฐานทางกฎหมาย ความยินยอม คุกกี้ เหตุข้อมูลรั่ว DPO และการส่งข้อมูลไปต่างประเทศ

PDPAPDPA-01

PDPA คืออะไร ใครต้องทำตาม: สรุป พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ฉบับธุรกิจเล็กถึงใหญ่

PDPA ใช้กับทุกคนที่เก็บ ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลในไทย ตั้งแต่ร้านออนไลน์ไปจนถึงองค์กรใหญ่ รู้บทบาทผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล ฐานทางกฎหมาย และโทษ

อ่าน 6 นาที

PDPAPDPA-02

ขอความยินยอมแบบไหนถึงใช้ได้: Consent ตาม PDPA และเมื่อไหร่ "ไม่ต้องขอ"

ความยินยอมที่ใช้ได้ต้องชัดเจน แยกจากข้อความอื่น ไม่บังคับเป็นเงื่อนไข และถอนได้ง่าย พร้อมวิธีเลือกฐานทางกฎหมายที่ถูกต้องสำหรับแต่ละกิจกรรม

อ่าน 3 นาที

PDPAPDPA-03

ข้อมูลรั่ว ต้องทำอะไรภายใน 72 ชั่วโมง: ขั้นตอนแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล

เมื่อเกิดเหตุข้อมูลรั่ว องค์กรต้องแจ้ง สคส. โดยไม่ชักช้าภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ และแจ้งเจ้าของข้อมูลหากมีความเสี่ยงสูง พร้อมเช็กลิสต์รับมือ

อ่าน 4 นาที

PDPAPDPA-04

สิทธิของเจ้าของข้อมูล 8 ข้อ: ขอดู ขอลบ ขอโอนย้าย และองค์กรต้องตอบภายในกี่วัน

เจ้าของข้อมูลมีสิทธิขอเข้าถึง แก้ไข ลบ ระงับ คัดค้าน โอนย้ายข้อมูล และถอนความยินยอม องค์กรต้องดำเนินการภายใน 30 วัน และปฏิเสธได้เฉพาะเหตุที่กฎหมายกำหนด

อ่าน 2 นาที

PDPAPDPA-05

คุกกี้แบนเนอร์ทำอย่างไรให้ถูก PDPA: คุกกี้แบบไหนต้องขอยินยอม

คุกกี้ที่จำเป็นต่อการทำงานของเว็บไม่ต้องขอความยินยอม แต่คุกกี้วิเคราะห์และโฆษณาต้องให้ผู้ใช้เลือกเองก่อนเปิด ไม่ติ๊กไว้ล่วงหน้า และปฏิเสธได้ง่าย

อ่าน 2 นาที

PDPAPDPA-06

ต้องมี DPO ไหม และ RoPA คืออะไร: เอกสารภายในที่ PDPA บังคับ

DPO บังคับเฉพาะหน่วยงานรัฐ องค์กรที่ติดตามข้อมูลจำนวนมากเป็นประจำ หรือประมวลผลข้อมูลอ่อนไหวเป็นกิจกรรมหลัก ส่วน RoPA คือทะเบียนกิจกรรมการประมวลผลที่ต้องมีพร้อมให้ตรวจ

อ่าน 2 นาที

PDPAPDPA-07

ส่งข้อมูลไปต่างประเทศ ใช้คลาวด์ต่างประเทศ ทำได้แค่ไหนตาม PDPA

การเก็บข้อมูลบนคลาวด์ต่างประเทศคือการส่งข้อมูลออกนอกประเทศ ต้องมีมาตรฐานคุ้มครองเพียงพอ มีนโยบายภายในกลุ่มบริษัท (BCR) หรือมีมาตรการคุ้มครองที่เหมาะสม เช่น สัญญามาตรฐาน

อ่าน 2 นาที

CYBER_CRIME

อาชญากรรมไซเบอร์และโซเชียล

พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ หมิ่นประมาทออนไลน์ มิจฉาชีพ บัญชีม้า และการเจาะระบบ

ไซเบอร์CYBER-01

แชร์ โพสต์ คอมเมนต์ แบบไหนผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์: มาตรา 14 และ 16 ที่คนใช้โซเชียลต้องรู้

มาตรา 14 เน้นข้อมูลเท็จโดยทุจริตหรือหลอกลวง และข้อมูลที่กระทบความมั่นคง ลามก ส่วนการหมิ่นประมาทบุคคลไปใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 16 คุ้มครองการตัดต่อภาพผู้อื่นให้เสียหาย

อ่าน 4 นาที

ไซเบอร์CYBER-02

หมิ่นประมาทออนไลน์: รีวิวร้าน ด่าในเพจ แคปแชตไปโพสต์ ผิดหรือไม่ และสู้คดีอย่างไร

การใส่ความผู้อื่นให้เสียชื่อเสียงผ่านโซเชียลถือเป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา โทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี ปรับไม่เกิน 200,000 บาท แต่ติชมโดยสุจริตและพิสูจน์ความจริงเพื่อประโยชน์สาธารณะเป็นข้อต่อสู้ได้

อ่าน 2 นาที

ไซเบอร์CYBER-03

โดนหลอกโอนเงินออนไลน์ ทำอะไรก่อน: อายัดบัญชีเร่งด่วน และสิทธิตาม พ.ร.ก.อาชญากรรมทางเทคโนโลยี

ผู้เสียหายแจ้งธนาคารหรือสายด่วน 1441 เพื่อระงับธุรกรรมได้ทันทีโดยไม่ต้องรอแจ้งความก่อน แล้วแจ้งความออนไลน์ภายใน 72 ชั่วโมง พร้อมสิทธิขอคืนเงินที่ถูกอายัด

อ่าน 3 นาที

ไซเบอร์CYBER-04

ให้เช่า ยืม หรือขายบัญชีธนาคาร/ซิมการ์ด ผิดกฎหมาย: โทษ "บัญชีม้า" ที่หลายคนไม่รู้

การเปิดหรือยินยอมให้ผู้อื่นใช้บัญชีธนาคาร บัญชีเงินอิเล็กทรอนิกส์ หรือเบอร์โทรศัพท์ เพื่อประโยชน์ที่มิชอบเป็นความผิดอาญา คนที่เป็นนายหน้าหรือโฆษณาหาบัญชีโทษหนักกว่า

อ่าน 2 นาที

ไซเบอร์CYBER-05

แอบเข้าบัญชีแฟน เปิดอีเมลเพื่อนร่วมงาน ทดสอบเจาะระบบโดยไม่ได้รับอนุญาต: ความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์

การเข้าถึงระบบหรือข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีมาตรการป้องกันโดยไม่มีสิทธิ เป็นความผิดแม้ไม่ได้ทำให้เสียหาย นักทดสอบความปลอดภัยต้องมีหนังสืออนุญาตก่อนเริ่มงานทุกครั้ง

อ่าน 2 นาที

AI_IP

AI และทรัพย์สินทางปัญญา

ลิขสิทธิ์งาน AI ข้อมูลเทรนโมเดล Deepfake ร่างกฎหมาย AI ไทย และ EU AI Act

AI & ลิขสิทธิ์AI-01

งานที่สร้างด้วย AI มีลิขสิทธิ์ไหม ใครเป็นเจ้าของ: มุมกฎหมายลิขสิทธิ์ไทย

กฎหมายลิขสิทธิ์ไทยคุ้มครองงานที่ "ผู้สร้างสรรค์" ซึ่งเป็นบุคคลคิดสร้างขึ้น งานที่ AI สร้างเองล้วน ๆ จึงยังมีความไม่แน่นอนว่าได้รับความคุ้มครองหรือไม่ ส่วนที่มนุษย์ใช้ความคิดสร้างสรรค์จริงจึงเป็นตัวชี้ขาด

อ่าน 3 นาที

AI & ลิขสิทธิ์AI-02

เอาข้อมูลไปเทรน AI ได้แค่ไหน: ลิขสิทธิ์ PDPA และการ Scrape เว็บ

ไทยยังไม่มีข้อยกเว้นเฉพาะสำหรับการทำเหมืองข้อความและข้อมูล (TDM) การนำงานมีลิขสิทธิ์ไปเทรนต้องพิจารณาหลักการใช้โดยชอบธรรม ส่วนข้อมูลส่วนบุคคลยังต้องมีฐานทางกฎหมายตาม PDPA

อ่าน 2 นาที

AI & ลิขสิทธิ์AI-03

Deepfake และเสียงปลอมด้วย AI: กฎหมายไทยเอาผิดได้อย่างไร

แม้ยังไม่มีกฎหมาย Deepfake โดยเฉพาะ แต่ใช้ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 16 หมิ่นประมาท ฉ้อโกง PDPA (ใบหน้าและเสียงเป็นข้อมูลชีวภาพเมื่อใช้ระบุตัวตน) และกฎหมายลิขสิทธิ์ เอาผิดได้หลายทาง

อ่าน 2 นาที

AI & ลิขสิทธิ์AI-04

ไทยจะมีกฎหมาย AI หรือยัง: สรุปร่างหลักการกฎหมายปัญญาประดิษฐ์ และสิ่งที่ธุรกิจควรเตรียม

ไทยยังไม่มีพระราชบัญญัติว่าด้วย AI ที่มีผลบังคับใช้ สพธอ. (ETDA) ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นร่างหลักการกฎหมาย AI แบบอิงความเสี่ยง ธุรกิจควรเตรียมระบบกำกับดูแล AI ไว้ก่อน

อ่าน 3 นาที

AI & ลิขสิทธิ์AI-05

EU AI Act กระทบธุรกิจไทยไหม: ใครต้องทำตาม และไทม์ไลน์บังคับใช้

EU AI Act มีผลกับธุรกิจไทยที่นำระบบ AI ไปให้บริการหรือวางตลาดในสหภาพยุโรป หรือเมื่อผลลัพธ์ของ AI ถูกใช้ใน EU ข้อห้ามมีผลแล้วตั้งแต่ ก.พ. 2025 และหน้าที่ส่วนใหญ่ทยอยตามมา

อ่าน 3 นาที

DIGITAL_BIZ

ธุรกิจดิจิทัลและสัญญาออนไลน์

ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ แพลตฟอร์มดิจิทัล ETDA เงื่อนไขการใช้บริการ

ธุรกิจดิจิทัลDIGITAL-01

ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ใช้ได้จริงไหม: เซ็นสัญญาออนไลน์ ส่งไฟล์ PDF แชตตกลงกัน มีผลทางกฎหมายแค่ไหน

กฎหมายไทยรับรองว่าข้อมูลและลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์มีผลเหมือนกระดาษ หากระบุตัวผู้ลงนามได้และวิธีการเชื่อถือได้ ยกเว้นธุรกรรมบางประเภท เช่น เรื่องครอบครัวและมรดก

อ่าน 3 นาที

ธุรกิจดิจิทัลDIGITAL-02

แพลตฟอร์มดิจิทัลต้องแจ้ง ETDA: ใครเข้าข่าย พ.ร.ฎ.แพลตฟอร์มดิจิทัล และหน้าที่ที่ต้องทำ

ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มที่เป็นตัวกลางเชื่อมผู้ใช้หลายฝ่ายในไทย เช่น มาร์เก็ตเพลส แอปเรียกรถ แพลตฟอร์มจองที่พัก ต้องแจ้งการประกอบธุรกิจต่อ ETDA และมีหน้าที่ด้านความโปร่งใส

อ่าน 2 นาที

ธุรกิจดิจิทัลDIGITAL-03

เขียน Terms of Service และนโยบายคืนเงินอย่างไรให้ใช้บังคับได้กับผู้บริโภคไทย

ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมกับผู้บริโภคอาจถูกศาลลดผลบังคับ ธุรกิจออนไลน์ต้องแสดงข้อมูลผู้ขายและราคาให้ครบ ขายผ่านช่องทางออนไลน์ยังอาจเข้าข่ายตลาดแบบตรงที่ต้องจดทะเบียน

อ่าน 2 นาที

FINTECH_SEC

สินทรัพย์ดิจิทัลและความมั่นคงไซเบอร์

ใบอนุญาตคริปโต ICO และหน้าที่ของหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ

คริปโต & ไซเบอร์FINTECH-01

ธุรกิจคริปโตและโทเคนดิจิทัลในไทย: อะไรต้องขอใบอนุญาต ก.ล.ต.

การเป็นศูนย์ซื้อขาย นายหน้า ผู้ค้า หรือผู้จัดการเงินทุนสินทรัพย์ดิจิทัลต้องได้รับใบอนุญาต การเสนอขายโทเคนต่อประชาชนต้องผ่าน ICO Portal ที่ได้รับอนุญาต ฝ่าฝืนมีโทษอาญา

อ่าน 2 นาที

คริปโต & ไซเบอร์FINTECH-02

พ.ร.บ.ไซเบอร์ 2562 ใช้กับใคร: หน้าที่ของหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ (CII)

พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ฯ กำหนดหน้าที่หลักให้หน่วยงาน CII เช่น ธนาคาร โทรคมนาคม พลังงาน สาธารณสุข ต้องมีมาตรฐานความปลอดภัย ประเมินความเสี่ยง และรายงานภัยคุกคามต่อ สกมช.

อ่าน 2 นาที